(TT&VH) - Một hố thiêng ở khu di tích đền tháp Chăm tại tổ 3, làng Phong Lệ (Hòa Thọ Đông, Cẩm Lệ, Đà Nẵng) phát lộ và được phỏng đoán lớn nhất từ trước tới nay với các cấu trúc khác biệt.
Việc khai quật hố thiêng thu hút sự tò mò của rất nhiều người dân. Đoàn khai quật đã tìm thấy một vật lạ, rất nhỏ, màu vàng, lẫn trong cát, có thể là vàng dùng để yểm bùa?
Đền tháp Chăm nằm tại làng Phong Lệ được khai quật từ giữa năm 2011 nhằm phục vụ công tác bảo tồn, giáo dục và du lịch. Tại đây, các nhà khảo cổ phát hiện một vùng diện tích rộng lớn là khu đền tháp Chăm cách đây khoảng 1.000 năm.
Người dân đến xem khai quật để tìm kiếm vận may
Bí ẩn từ cấu trúc lạ
Khoảng một tuần nay, đoàn khảo cổ đã chính thức khai quật nơi đặt bệ thờ của khu đền chính trong quần thể di tích đền tháp Chăm Pa. Tại đây, phát hiện một hố thiêng hình vuông có diện tích 4,26m, chiều sâu 1,8m bị che lấp bởi đất cát và đá. Từ đó thấy có khoảng 32 khối cát và đá che lấp miệng hố thiêng. Từng lớp đá được xếp nằm cẩn thận, cứ một lớp đá là một lớp cát trắng tinh, không lẫn một thứ gì khác. Điều kì lạ, trong lòng hố thiêng là những hốc thiêng ở đáy và một hố hình tròn ở giữa có đường kính 1m.
Cách sắp xếp của viên gạch hình vuông đặt lên trên viên đá cuội hình trụ khiến ta liên tưởng tới Linga và Yoni. Linga là một khối hình trụ tượng trưng cho dương tính, thường đặt trên Yoni, tượng trưng cho âm tính. Nếu ở các hốc thiêng này, viên gạch và viên đá cuội tượng trưng cho Yoni và Linga thì cách sắp xếp của chúng lại khá khác lạ, Yoni đặt trên Linga. Việc đặt đá thạch anh trước các hốc thiêng, cách sắp xếp của viên gạch và hòn đá cuội rốt cuộc có ý nghĩa gì?
Từ xưa, người ta quan niệm, thạch anh trắng là một viên đá của vũ trụ có năng lượng mạnh mẽ. Nó tiếp nhận, kích hoạt, lưu trữ và khuyếch đại năng lượng. Cùng với viên gạch vuông, với viên cuội hình trụ, đây được coi như một vật yểm dưới lòng hố thiêng. Về ý nghĩa của vật yểm thế nào, các nhà khảo cổ đang trong quá trình nghiên cứu.
Xung quanh hố chính giữa hố thiêng cũng là những viên đá cuội hình trụ và đá thạch anh lẫn trong cát trắng mịn. Căn cứ vào việc sắp xếp đá thạch anh ở các hốc thiêng, căn cứ vào tín ngưỡng Ấn Độ giáo là tôn trọng vị trí trung tâm, các nhà khảo cổ học dự đoán có thể ở hố chính giữa này có một bệ thờ Linga và Yoni đã bị lấy đi. Tại vị trí khu đền tháp Chămpa này, khoảng đầu thế kỷ XX, người Pháp đã thu về một số hiện vật, hiện được trưng bày tại Bảo tàng điêu khắc Chămpa: Linga, bò thần Nandin (vật cưỡi của thần Siva), các trụ cửa…
Họa sỹ Nguyễn Thượng Hỷ, người đang vẽ lại hố thiêng này nói: “Là người vẽ các khu đền tháp Chăm rất nhiều năm, theo tôi biết, đây là một khu đền tháp khá lớn và có hố thiêng lớn nhất, lạ nhất từ trước tới nay. Ở tháp F1 và G1 của Mỹ Sơn, độ rộng của hố thiêng là 2,31m và 2,30m, tức là chênh lệch tới 11 phân.
Việc phát lộ hốc thiêng lạ là một dấu hỏi lớn cho các nhà khảo cổ
Nhưng hố thiêng này lại chính xác tuyệt đối 4,26m, có chăng chỉ lệch 1 ly. Mặt khác, ở những hố thiêng khác, tôi cũng chưa từng thấy các hốc thiêng dưới đáy như thế này bao giờ. Điều kỳ lạ, là từ vị trí lá đề của tháp phụ (khai quật từ năm 2011) kéo một đường tim thẳng tắp tới hố chính giữa của hố thiêng”.
Đến nay, đoàn khảo cổ đã khai quật được ½ hố thiêng. Từ việc các hốc thiêng được sắp xếp đối xứng, có thể dự đoán, trong hố thiêng có tất cả 8 hốc thiêng tượng trưng cho 4 phương 8 hướng. Các hốc thiêng “đuổi nhau” theo hướng: Đông- Tây-Nam- Bắc và Đông Bắc- Tây Bắc- Đông Nam- Tây Nam. Các hốc thiêng có thể mô tả chung như sau: dạng hình thang tựa như một tháp con, cao khoảng 53cm, rộng khoảng 23cm và chiều sâu giật cấp khoảng 21-23cm.
Trước đó, hơn nửa tháng, khu đền tháp Chămpa 1.000 năm tuổi này đã được phát lộ. Các nhà khảo cổ học đã xác định kích thước của tháp chính, đã đào các hố thám sát để kiểm tra nền móng. Đây là một ngôi đền tháp có diện tích khoảng 16x16m với 4 góc tháp, 3 cửa phụ, 1 cửa chính; độ sâu của nền móng là 2,2 mét (để cho tường vững chắc và chống lún), các vị trí khác có chiều sâu 1,2 mét.
Người dân đến tìm vận may
Khi đoàn tiến hành khai quật hốc thiêng thứ 4 của hố thiêng, người dân lũ lượt rủ nhau đi xem khá đông. Nhiều người phỏng đoán, trong hốc thiêng là những thỏi vàng lấp lánh. Ai cũng háo hức mình sẽ được chia một phần nào đó. Hốc thiêng phát lộ với cát trắng phủ đầy càng làm dân chúng tò mò. Mọi người dường như nín thở theo dõi các nhà khảo cổ học quét từng lớp cát.
Chuyên gia đoàn khảo cổ mô phỏng lại cấu trúc hốc thiêng
Một khối gì đó lẫn trong cát dần hiện ra: “Chắc là vàng rồi. Tôi ở đây xem từ chiều tới giờ có được chia một ít không chú?”- một người phụ nữ lên tiếng. Không khí tại hiện trường khai quật im lặng, các nhà khảo cổ cứ bình chân như vại quét quét, phủi phủi, đo đạc rồi chụp hình. Những viên đá thạch anh trắng nhỏ đặt trước hốc thiêng được hiện ra dần dần. Người ta òa lên thất vọng rồi không khí lại rơi vào trầm lắng.
Người dân tự hỏi: không biết đằng sau những viên đá thạch anh kia là gì, vàng chăng? Rồi thạch anh được gỡ ra từng viên từng viên một, cát trắng được hốt cẩn thận vào xô đưa lên và… không có vàng hay cái gì quý hiếm, “chỉ là” một viên gạch hình vuông đè lên một viên đá cuội hình quả trứng. Người dân hoàn toàn thất vọng, không ai bảo ai, lần lượt ra về.
Cùng sàng lọc cát từ các hốc nhỏ và hố chính giữa của hố thiêng với đoàn khai quật, PV TTVH được biết có tìm thấy một vật lạ lẫn trong cát. Đó là một vậtmỏng, dẹt, màu vàng khoảng gần 1 đốt ngón tay, phỏng đoán là vàng, vật để yểm bùa (?). Vật lạ này đã được đem về xác định, nghiên cứu. Nếu đây là vàng thật, thì có lẽ nay mai đây, công tác bảo tồn và giữ gìn đền tháp này rất khó khăn?
Hồng Thúy
0 nhận xét:
Đăng nhận xét